Abp Andrzej Dzięga odznaczony „Gwiazdą Dyplomacji Litwy”

Abp Andrzej Dzięga odznaczony został przez Linasa Linkevicziusa, ministra Spraw Zagranicznych Litwy, odznaką honorową dyplomacji litewskie fot. L. Wątróbski

Abp Andrzej Dzięga odznaczony „Gwiazdą Dyplomacji Litwy”

            W niedzielę 15 lipca br. abp Andrzej Dzięga, metropolita szczeciñsko-kamieński, odznaczony został przez Linasa Linkevicziusa, ministra Spraw Zagranicznych Litwy, odznaką honorową dyplomacji litewskiej za wkład w budowaniu i umacnianiu przyjaźni polsko-litweskiej. Uroczystość odznaczenia Arcybiskupa odbyła się po Mszy św. odprawionej za dusze tragicznie zmarłych (w wypadku lotniczym) bohaterskich lotników litewskich Steponasa Dariusa i Stasysa Girenasa – 85 rocznicę. W nabożeństwie uczestniczyli ponadto trzej inni ministrowie polscy i litewscy: Jacek Czaputowicz (minister Spraw  Zagranicznych Polski), Raimundas Karoblis (minister Obrony Narodowej Litwy) oraz Mariusz Błaszczak (minister Obrony Narodowej Polski).

Polska delegacja na Mszy św. w archikatedrze fot. L. Wątróbski

Następnie obie delegacje uczestniczyły w głównych uroczystościach w Pszczelniku – niedaleko Myśliborza poświęconych katastrofie lotników litewskich (podróżujących samolotem z Nowego Jorku do Kowna).

Do tragedii doszło po ponad 37 godzinach lotu, 17 lipca, po północy. Ich samolot rozbił się na terenie ówczesnych Niemiec, w okolicach Kuhdhamm, czyli dzisiejszego Pszczelnika. Do Kowna zabrakło im ok. 700 kilometrów. Wśród przyczyn katastrofy wymienia się burzę, błąd pilota oraz problemy techniczne związane z samolotem. Litwini całą trasę pokonywali bez radia oraz bez przyrządów radionawigacyjnych. Mimo to, lot uznawany jest za jeden z najbardziej precyzyjnych w tamtych czasach. Piloci też jako pierwsi w historii dostarczyli pocztę drogą powietrzną z Ameryki do Europy.

Delegacje polska i litewska w Pszczelniku fot. L. Wątróbski
Warta honorowa przed symbolicznym grobem lotników litewskich w Pszczelnik fot. L. Wątróbski

W okresie międzywojennym państwo litewskie i obywatele Litwy przywiązywali do tego dużą wagę. Obserwowali to wydarzenie. I trzeba to docenić, jest to rok 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę i Litwę. Dlatego przywiązujemy wagę do wspólnych obchodów wydarzeń ważnych dla historii naszych krajów – mówił w Pszczelniku minister Jacek Czaputowicz.

Bohaterscy lotnicy chcieli zrealizować pomysł przelotu z USA do rodzinnej Litwy. W roku 1932, przy wsparciu litewskiej diaspory, kupili samolot Bellanca CH-300 Pacemaker, który nazwali „Lituanicą”. Maszynę unowocześnili i przygotowali do dalekiej  podróży. Zamierzali pobić rekord długości lotu bez międzylądowania, pokonując trasę o długości ponad 7 tys. km. Swój lot dedykowali Litwie, o czym napisali w testamencie, który sporządzili przed startem.

Ciała lotników przewieziono następnie do Kowna. Darius i Girenas szybko stali się bohaterami Litwy. Ich podobizny umieszczono na banknocie, a imionami nazwano ponad 300 ulic. Zostali też patronami licznych szkół.

W trakcie uroczystości żołnierze Straży Honorowej Wojska Litewskiego wykonali salwy honorowe ku pamięci pilotów. Zaś artystycznych pokazów dokonali uczniowie szkół S. Dariusa i S. Girėnasa w Puńsku i Myśliborzu.

Dzień natomiast przed uroczystością w Szczecinie i Pszczelniku, odbył się występ żołnierzy Służby Honorowej Wojska Litewskiego i koncert orkiestry dętej Litewskich Sił Powietrznych. Imprezy ku pamięci 85. rocznicy lotu S. Dariusa i S. Girėnasa przez Atlantyk zostały zorganizowane przez Ambasadę Republiki Litewskiej w Polsce oraz konsula honorowego Litwy w Szczecinie Wiesława Wierzchosia.

Tekst i zdjęcia Leszek Wątróbski

Leave a Comment